Psoriasis, derinin kronik, tekrarlayıcı bir hastalığıdır. Skuamlarının (kabuklarının) renginden dolayı halk arasında “sedef hastalığı” olarak bilinmektedir.

Hastalık saçlı deri, özellikle diz ve dirsekler olmak üzere kol ve bacaklar ile tırnaklarda yerleşme eğilimindedir. Lezyonların şiddeti, yaygınlığı ve süresi hastadan hastaya değişir.

Psoriais’in görülme sıklığı nedir?

Psoriasisin toplumdaki sıklığının %1-3 olduğu tahmin edilmektedir. En sık beyazları , daha az Asyalıları, en az zencileri etkilemektedir .

Psoriasis tüm yaşlarda görülmekle birlikte en sık 16-22 ve 57-60 yaşlarında ortaya çıkar. Doğumsal olabileceği gibi, 103 yaşında ortaya çıkmış bir vaka bildirilmiştir. Psoriasis her iki cinsi de eşit oranda tutmaktadır .

Hastalığı tetikleyen faktörler nelerdir?

*Travma: Kesi, ekskoriyasyon, yanık, radyasyon, tatuaj, aşılama, deri testleri, basınç, koter, irritan maddeler, fronkül, herpes zoster enfeksiyonu, liken planus, fotosensitivite gibi pek çok endojen ve ekzojen nedene bağlı olarak ortaya çıktığı bildirilmiştir.

*İnfeksiyonlar: Başta streptokoksik üst solunum yolu enfeksiyonları olmak üzere enfeksiyon odakları iyi bir tetikleyicidir. Sterptokoklar dışında Candida albicans, Malassezia furfur, Enterococcus faecalis, Escherichia coli, Pseudomonas aeruginosa, Proteus türleri, Helikobacter pylori enfeksiyonlarının da tetikleyici olabileceği ileri sürülmüştür. HIV-1 enfeksiyonu da önemli bir tetikleyici faktördür.

*Endokrin ve metabolik faktörler: Psoriasisin puberte ve menapozda arttığına dair bulgular mevcuttur.Gebelik, premenstrual dönem ve yüksek doz östrojen tedavisi generalize püstüler psoriasise neden olabilir. Metabolik faktör olarak, paratiroidektomi sonrası oluşan hipokalseminin ve diyalizin psoriasisin oluşmasına neden olduğu bildirilmiştir.

*İlaçlar: Lityum, beta adrenerjik reseptör blokerleri, antimalaryal ilaçlar, steroid dışı antiinflamatuar ilaçlar, angiotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri, tetrasiklin, interferon, digoksin, ranitidin, iyot, psoriasis tedavisinde kullanılan etretinat, antralin, vitamin D3 analogları, sistemik veya geniş alanlara topikal olarak uygulanan potent kortikosteroidlerin kesilmesi psoriasisi uyardığı bilinen başlıca ilaçlardır.

*Stres:

*Güneş ışığı: Psoriasis kışın kötüleşir, yazın güneşin etkisi ile düzelir. Bazı psoriasislilerde ise şiddetli güneş ışığının travmatize etkisi vardır.

*Alkol: Alkolün tedaviye uyumu azalttığı ve fazla içenlerde hastalığın tedaviye daha dirençli olduğu bildirilmiştir.

Psoriasis’in laboratuvar bulgusu var mı?

Hastalığın özel bir laboratuvar bulgusu yoktur.

Psoriatik Artrit: Psoriasis ile birlikte olan, hastaların yaklaşık %5-7’sinde görülür. 20-40 yaşlarında daha sıktır . Artrit genellikle psoriasisden sonra ortaya çıkar .

Psoriasis’de tedavi var mı?

Hastalığın kaybolmasını sağlayan hem yüzeysel hem sistemik çok farklı tedaviler vardır. Psoriasis tedavisinde amaç, hastanın yaşam kalitesini yükseltmek ve hastada yan etki oluşturmadan uzun remisyon (hastalıksız) dönemleri sağlamaktır. Dr.Emine Buket Bayram